เหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่น /   Japanese Sparrowhawk  /  Accipiter gularis

จัดทำโดย             

นกตัวเมียด้านล่างคลิกดูภาพจาก OBC Image , ด้านหน้าคลิกดูภาพจาก OBC Image , ตัวเมีย ด้านหน้า คลิกดูภาพจาก OBC Image

ตัวผู้เต็มวัย ด้านล่าง คลิกดูภาพจาก OBC Image  เลื่อนลงด้านล่างสุด ที่ช่อง select image of the specy จะมีให้คลิกดูภาพอื่นๆอีก

กลับหน้านี้ คลิกปุ่ม  Back

     ทบทวนความจำ  สกุลเหยี่ยวนกเขา  Genus  Accipiter   ชื่อสกุลมาจากรากศัพท์ภาษาละติน คือ  accipiter   แปลว่า เหยี่ยวชนิดหนึ่ง  นกในสกุลนี้ ปากสั้น  แข็งแรง เป็นปากขอ  ปากโค้งตั้งแต่หนังจมูกจนถึง ปลายปาก ขอบขากรรไกรบนเป็นพู่เด่นชัด  รูจมูกใหญ่  เป็นรูปไข่ และมีขนแข็งขนาดเล็กปกคลุม  ปีกสั้น  ปลายปีกมน  ขนปลายปีกเส้นที่ 3 , 4 หรือ 5 นับจากด้านนอก ยาวเท่ากัน และ ยาวที่สุด หางยาว  ค่อนข้างเป็นหางบั้ง  แข้งยาว ไม่มีขนคลุม  ด้านหน้าและด้านหลังเป็นเกล็ดชนิดเกล็ดซ้อน  ด้านข้างเป็นเกล็ดชนิดร่างแห  นิ้วแข็งแรง นิ้วกลางยาวกว่านิ้วด้านข้าง  เล็บโค้ง และมีขนาดไม่เท่ากัน  โดยเล็บของนิ้วในใหญ่มาก  มีขนาดเท่ากับนิ้วหลัง  ทั่วโลกมีนกในสกุลนี้ 47 ชนิด ประเทศไทยพบ 7 ชนิด  คือ  (1 )  เหยี่ยวนกเขาหงอน ( Crested Goshawk )  ,( 2  ) เหยี่ยวนกเขาชิครา ( Shikra ) , ( 3 ) เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีน  ( Chinese  Sparrowhawk )  , ( 4 ) เหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่น  ( Japanese Sparrowhawk  )  , ( 5 ) เหยี่ยวนกกระจอกเล็ก  ( Besra ) , ( 6 ) เหยี่ยวนกกระจอกใหญ่  ( Eurasian  Sparrowhawk )  และ ( 7 )  เหยี่ยวนกเขาท้องขาว  ( Northern  Goshawk  )

เหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่น  ( Japanese Sparrowhawk ) หรือ  Japanese Lesser Sparrowhawk   มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า accipiter gularis  ชื่อชนิดมาจาก ภาษาละติน คือ gularis แปลว่า  ใต้คอ  ความหมาย คือ   " เหยี่ยวที่มีใต้คอเป็นลักษณะเด่น "  พบและจำแนกชนิดได้ครั้งแรกที่ ประเทศญี่ปุ่น ไม่มีการแบ่งเป็นชนิดย่อย   แต่ บางตำราจัดเป็นชนิดย่อยหนึ่งของเหยี่ยวนกกระจอกเล็ก โดยใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Accipiter  virgatus  gularis

   รูปร่างลักษณะ เป็นเหยี่ยวขนาดเล็ก  ความยาวจากปลายปีกจดหาง  25 - 30 ซม.  จัดเป็นเหยี่ยวนกเขาที่เล็กที่สุด 

นกตัวผู้  ลำตัวด้านบนสีเทาเข้ม  ใต้คอสีขาว  อกและท้องสีขาว  มีแต้มสีชมพูอ่อนปนส้มอมแดงจางๆ และ  มีลายขีดสีเข้มสลับขาวที่อก ท้อง และ สีข้าง , ใต้หางมีแถบสีเข้ม 4  แถบที่เห็นชัด  ปีกยาวราวครึ่งหนึ่งของหาง , ปลายปีกแหลม 

นกตัวเมีย  ขนาดใหญ่กว่านกตัวผู้  ตา สีเหลือง ถึง เหลืองอมส้ม  ลำตัวด้านบนสีน้ำตาลจนถึงเทา  กระหม่อมสีออกดำแต่กลมกลืนกับสีของลำตัว  มีลายเป็นขีดๆตามแนวตั้งที่ด้านข้างของหน้า , อกและท้องมีลายแถบสีขาวสลับสีเทาแกมน้ำตาล  อกไม่มีลายขีดตามยาว   แต่มีลายขีดตามขวาง ของลำตัว หนาแน่น   

นกที่ยังไม่เต็มวัย    ใต้คอและลำตัวด้านล่างมีลายขีดแนวตั้งขนาดเล็ก   ที่หน้ามีลายขีดตามนงตั้งจางๆ , อก ท้องและ สีข้าง ไม่มีลายขีด หรือมีเล็กน้อยเพียงจางๆ , ด้านหลังหัว และ ไหล่ ของนกวัยอ่อนบางตัวอาจมีสีเทาอมฟ้าเข้มกว่าส่วนอื่นๆ  ในขณะบิน มองจากด้านล่าง  ปีกมีลายแถบเล็กๆและ ลายขีดที่หาง คล้ายกับเหยี่ยว  Besra , ตา สีเหลือง

   นิสัยประจำชนิด  หากินในเวลากลางวัน  มักพบเป็นฝูง โดยเฉพาะในช่วงอพยพ   ชอบเกาะตามกิ่งไม้ที่ไม่สูงมากนัก บางครั้งบินร่อนเหนือระดับ ยอดไม้เล็กน้อย

   แหล่งอาศัยหากิน  พบตามป่าโปร่ง  ป่าละเมาะ และ ทุ่งโล่งทั่วไป  ในฤดูอพยพจะพบเป็นฝูงใหญ่ พบตั้งแต่พื้นราบไปจนกระทั่งระดับความสูง 2,135 เมตร จากระดับน้ำทะเล

   อาหาร  ได้แก่ นกและสัตว์ขนาดเล็กต่างๆ  พฤติกรรมการหาอาหารคล้ายเหยี่ยวนกเขาอื่น คือ มักเกาะตามกิ่งไม้หรือร่อนเหนือระดับยอดไม้ ตาคอยจ้องหาเหยื่อ   เมื่อพบจะบินลงมาโฉบเหยื่อ ด้วยกรงเล็บ   จากนั้นจะนำเหยื่อขึ้นไปกินบนต้นไม้

   ฤดูผสมพันธุ์ทำรังวางไข่   ไม่มีรายงานการทำรังในประเทศไทย  แหล่งผสมพันธุ์ทำรังวางไข่  ที่สำคัญอยู่ทางภาคใต้ของไซบีเรีย ,  ภาคตะวันออกของ เขตสัตว์ภูมิศาสตร์พาลีอาร์กติก  , ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน , ภาคเหนือ  ภาคใต้ของเกาหลี , ญี่ปุ่น

   แหล่งแพร่กระจายพันธุ์   ประชากรที่ผสมพันธุ์ทำรังทางเขตหนาวตอนเหนือ ในฤดูหนาวจะอพยพลงใต้มาอยู่ที่  หมู่เกาะซุนดา , ฟิลิปปินส์ สุลาเวสี  สำหรับเอเซียตะวันออกเฉียงใต้  เป็นนกอพยพผ่านที่พบไม่บ่อยถึงบ่อยมากเฉพาะบางพื้นที่ ยกเว้น ภาคตะวันตกเฉียงใต้  ภาคตะวันตก  ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคตะวันออก ของเมียนม่าห์  เป็นนกอพยพมาในฤดูหนาว พบบ่อยทาง ภาคใต้ตอนใต้สุดของไทย  คาบสมุทรมลายู   มาเลเซีย  สิงคโปร์ หมู่เกาะอันดามัน   หมู่เกาะนิโคบาร์  จีนตอนใต้  เมียนม่าห์  ไต้หวัน   มาเลเซีย   อินโดนีเซีย  และหมู่เกาะติมอร์

   สำหรับประเทศไทย  เป็นทั้งนกอพยพมาในช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ และ นกอพยพผ่าน พบเกือบทุกภาค  โดยเฉพาะพบบ่อยทางภาคใต้ตอนใต้สุด มักพบเป็นฝูงใหญ่ในช่วงอพยพผ่าน

   แหล่งข้อมูล  :  " นกในเมืองไทย  "  โดย  รศ.  โอภาส ขอบเขตต์

            " a field guide to the birds of Thailand and South east Asia " By  Craig  Robson

   ภาพโดย  Photographer : ธนคม ใหลสกุล ( Thanakom   Laisakul )

 ส่งภาพเพิ่มเติม  พร้อมชื่อ - นามสกุล ผู้ถ่ายภาพตัวสะกดเป็นภาษาไทย - อังกฤษ ได้ที่  yensira@hotmail.com

ขอบคุณที่มาชม   กรุณาแวะมาเยี่ยมเยือนใหม่   โอกาสหน้านะครับ